Plomba transportowa ma wartość dowodową tylko wtedy, gdy procedura jej założenia i zdjęcia jest udokumentowana. Sam numer na tworzywie niczego nie dowodzi, jeśli nie trafił do listu przewozowego, nie ma zdjęcia z załadunku, a przy rozładunku plombę przeciął ktoś bez świadków. Poniżej opisujemy procedurę krok po kroku osobno dla załadunku i rozładunku, podział odpowiedzialności między załadowcę, kierowcę i odbiorcę oraz postępowanie w sytuacji, gdy plomba pękła w trasie.
Plombę zakłada załadowca po zamknięciu drzwi, w obecności kierowcy. Numer trafia do dokumentu przewozowego, a zdjęcie do akt zlecenia.
Procedura przy załadunku obejmuje siedem czynności, które warto wpisać do instrukcji magazynowej:
W plombach strunowych SIBO i SIBO-L długość operacyjna wynosi 330 mm, a metalowa komora plombująca zamyka się bez zaciskarki. Przy dużej liczbie zamknięć worków Big-Bag lub plandek stosuje się plomby workowe SIBO-BAG zaciskane zaciskarką manualną ZA-01 z wbudowaną gilotyną do linki.
Numer plomby wpisuje się w liście CMR w polu uwag lub instrukcji nadawcy, pełnym brzmieniem, razem z liczbą plomb i miejscem ich założenia.
Formularz CMR nie ma jednego obowiązkowego pola na plombę, dlatego strony przyjmują praktykę i stosują ją konsekwentnie. Zapis powinien zawierać pełny numer z prefiksem, liczbę plomb (np. dwie przy dwuskrzydłowych drzwiach) i krótkie wskazanie miejsca. Ten sam numer trafia do awizacji wysyłanej odbiorcy, a w transporcie morskim także do konosamentu. Kierowca, podpisując list, potwierdza stan plomby w chwili przyjęcia ładunku, co ma znaczenie przy późniejszych roszczeniach.
Plombę zdejmuje odbiorca po weryfikacji numeru, przy kierowcy. W trasie może ją zerwać uprawniony organ kontrolny, dokumentując nową plombę.
Kierowca nie zdejmuje plomby z własnej inicjatywy. Jeśli w trasie kontrolę przeprowadza służba celno-skarbowa, Straż Graniczna lub inna uprawniona służba, kierowca powinien zażądać zapisu w dokumencie o zerwaniu plomby oraz numeru plomby założonej po kontroli, a następnie niezwłocznie powiadomić spedytora. Podział zadań przedstawia tabela.
| Rola | Zadanie przy plombie | Dokument lub dowód |
| Załadowca | dobór, założenie i rejestracja plomby | CMR, zdjęcie, rejestr plomb |
| Kierowca | kontrola przy odbiorze, nadzór w trasie, zgłoszenie zdarzeń | podpis w CMR, raport zdarzenia |
| Odbiorca | weryfikacja numeru i stanu, zdjęcie plomby | zdjęcie, zastrzeżenia w CMR |
| Organ kontrolny | zerwanie i założenie nowej plomby | protokół kontroli, nowy numer |
Przed przecięciem odbiorca porównuje numer z dokumentem i robi zdjęcie. Przecina linkę, nie korpus, i zachowuje plombę do przyjęcia towaru.
Procedura przy rozładunku jest odwrotnością załadunku i powinna przebiegać w tej samej kolejności przy każdej dostawie:
Cięcie linki zamiast korpusu pozostawia komorę nienaruszoną. Gdyby później pojawił się spór o kompletność ładunku, plomba może zostać obejrzana przez rzeczoznawcę, a ślad cięcia jednoznacznie wskazuje, kiedy i jak ją zdjęto.
Kierowca robi zdjęcia, zakłada plombę zapasową z rejestru, zapisuje oba numery i powiadamia spedytora. Odbiorca przyjmuje ładunek z zastrzeżeniem.
Plomba zapasowa w kabinie ma sens tylko wtedy, gdy jest wydana z rejestru i przypisana do zlecenia. Kierowca nie powinien mieć nieewidencjonowanych plomb, bo taka pula ułatwia ukrycie otwarcia naczepy. Do zapasowego zestawu dobrze sprawdza się plomba strunowa SIBO z unikatowym numerem lub plomba bębenkowa SIBO-ROTO z nawiniętą linką, a przy urządzeniach pomiarowych plomba SIBO-ROTO z linką String 600 o średnicy 0,6 mm.
Protokół zawiera numer plomby z dokumentu i zastany, opis i zdjęcia stanu, godzinę, miejsce, dane kierowcy i odbiorcy oraz podpisy obu stron.
Protokół sporządza się przed rozładunkiem, a jego kopia trafia do nadawcy i ubezpieczyciela cargo. Jeśli kierowca odmawia podpisu, odbiorca odnotowuje odmowę i fakt ten potwierdza drugi pracownik. W kontenerach wysyłanych do Stanów Zjednoczonych obowiązują plomby klasy H według normy ISO 17712, których wymogi omawiamy we wpisie o tym, czym jest ISO 17712 i które plomby muszą ją spełniać.
Kto może zdjąć plombę z kontenera?
Odbiorca po weryfikacji numeru lub uprawniony organ kontrolny podczas kontroli. Kierowca nie zdejmuje plomby samodzielnie, a każde zerwanie powinno być udokumentowane.
Jak zaplombować naczepę plandekową?
Linkę przeprowadza się przez ucha drzwi oraz przez linkę celną plandeki, zamyka plombę bez luzu, robi zdjęcie i wpisuje numer do CMR.
Czy jedną plombę można założyć ponownie?
Nie. Plomba zabezpieczająca jest jednorazowa, a po otwarciu zakłada się nową z odrębnym numerem i odnotowuje oba numery w dokumentach.