System kaucyjny w Polsce ma zacząć funkcjonować od października 2025 roku. Za jego wdrożenie i stronę prawną odpowiada Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ). Poniższy artykuł opiera się na oficjalnych informacjach zamieszczonych na stronie serwisowej Rzeczypospolitej Polskiej.
Podstawą prawną do wprowadzenia systemu kaucyjnego w krajach Unii Europejskiej jest tak zwana dyrektywa SUP (Single Use Plastics) – Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2019/904 w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. To stało się motorem do zmian ustawowych w Polsce i ustawa z 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1852) jest oficjalnym zapoczątkowaniem działania systemu kaucyjnego w naszym kraju. Za tym idą kolejne zmiany i nowe przepisy takie jak: Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 grudnia 2024 zmieniające rozporządzenie w sprawie stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań oraz Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 lipca 2024 r. w sprawie wysokości kaucji dla poszczególnych rodzajów opakowań objętych systemem kaucyjnym.
Głównym celem systemu kaucyjnego jest:
System ma poprawić również segregację opakowań, które nie są objęte kaucją.
System kaucyjny w Polsce będzie obejmował:
Opakowania te będą oznakowane jednakowym logotypem z informacją o kwocie kaucji.
UWAGA!! Opakowań kaucyjnych nie wolno zgniatać lub niszczyć – jest to warunek przyjęcia opakowania do zwrotu
Zwrot opakowań będzie możliwy:
Sklepy będą mogły przyjmować zwroty:
System będzie finansowany przez producentów napojów – zgodnie z zasadą rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Dodatkowe źródła finansowania to m.in.:
Za koordynację działania systemu odpowiadać będą operatorzy systemu kaucyjnego. Obecnie (stan na czerwiec 2025) MKiŚ wydało zgodę siedmiu podmiotom. Sklepy mogą współpracować z jednym lub kilkoma operatorami jednocześnie.
Sklepy i punkty odbioru muszą się przygotować logistycznie. Do zbierania i magazynowania butelek potrzebne będą:
Wszystkie opakowania będą śledzone w centralnym systemie informatycznym, który umożliwi monitoring depozytów na każdym etapie obiegu – od zwrotu po recykling.
Wiadomo, że sposób przyjmowania będzie uzależniony od wielkości sklepu i możliwości dodatkowych nakładów finansowych. Sklepy bez ustawowego obowiązku odbioru zwrotów kaucyjnych powinny w przypadku przyjęcia takiej czynności odpowiednio oznakować swój sklep. To może stać się zachętą do zakupów „przy okazji”.
Samo pakowanie oddanych butelek wymaga wyposażenia w kosze, skrzynie lub worki, które jeśli będą pełne i gotowe do odbioru przez operatora, powinny być zabezpieczone pewną i bezpieczną plombą. Plomba odpowiednio oznakowana może być jednocześnie nośnikiem informacji o zwartości, którą chroni i być rejestrowaną w systemie kaucyjnym. To będzie nieodłączny element cyfrowej inwentaryzacji zwrotów.
Obieg kaucji ma zostać objęty wspólnym systemem informatycznym, dzięki któremu będzie można śledzić wejście i wyjście opakowania będącego niczym innym jak depozytem. Zbieranie takich opakowań będzie więc wymagało stosowania odpowiednich zabezpieczeń w celu ochrony przed próbą oszustwa lub niechcianą ingerencją. Worki, skrzynki czy inne pojemniki wypełnione zwróconymi butelkami kaucyjnymi będą musiały być plombowane na czas przechowywania i transportu. Plomby powinny być dostosowane do rodzaju worka, nie powinny go zniszczyć przy zaciąganiu, ale też nie powinny być za słabe, żeby nie wypadał z nich spakowany depozyt kaucyjny.
Jednym z kluczowych elementów systemu kaucyjnego są plomby zabezpieczające, takie jak model BAG-BDS 01 – jednorazowe, bezpieczne i w pełni kompatybilne z workami przeznaczonymi do zbierania opakowań zwrotnych.
Plomby BAG-BDS 01 spełniają następujące funkcje:
Zabezpieczają zawartość przed nieuprawnioną ingerencją podczas przechowywania i transportu,
Pełnią funkcję identyfikacyjną, umożliwiając oznaczenie worka indywidualnym numerem ID,
Są testowane pod względem wytrzymałości i niezawodności na urządzeniach firmy Bott,
Dzięki takim rozwiązaniom możliwa jest skuteczna i bezpieczna ewidencja opakowań w ramach centralnego systemu kaucyjnego.
NIP: PL 6972314982
Sylwia Szymyślik
